ZAMERAİS

“Kalbini Allah’a bağlayan, insanların sözleriyle savrulmaz.” İmam Gazali

Modern psikolojide kişinin bir inanca bağlı olmasının destekleyici olduğu kabul edilir. Özellikle varoluşsal yaklaşımda iman duygusu, kendinden üstün ve aşkın bir şeye bağlı olmanın getirdiği huzur güven itimat duygusunun ne kadar besleyici olduğu belirtilir. Ancak sonu -izm ile biten profesyonellikten uzak birtakım akımlarda örneğin hedonizmde hazza koş acıdan kaç ve bunun için ne yaparsan yap mübahtır anlayışı vardır. Dünya genelinde insanları psikolojik çöküşe götüren de hedonizm gibi akımların hazcılık peşinde her türlü toplumsal hukuksal ahlaki değerler bakımından korunması gereken sınırları hiç etmesi bulanıklaştırması yatmaktadır. Kişi kendi manevi dünyasına ihanetle birlikte hazzın kölesi olmaya başladıkça bunu da özgürlük olarak pazarlamaya başlamaktadır. Özgürlük kavramının içi bu şekilde boşaltıldığında gerçek anlamda özgürlük kelimesini kullanmak bile bu akımı kabul etmeyen çevreleri irrite eden bir şeye dönüşmektedir. Gerçek özgürlük bir başkasına zarar vermediğinden emin olduğun alanı kapsar iken hedonizm ile sınırlar ne pahasına olursa olsun çiğnenebilir bir sınır yokluğuna dönüşüyor. Pazarlamayla birlikte özgürlük kavramı sanki hedonizme eşit bir kavrammış gibi kullanılıyor. Tabi ki bu rahatsız edici. Özgürlük gibi bir kavram bir – izm akımının tek başına sahiplenebileceği bir şey olmaktan daha fazlasıdır.

Hedonizm ile uzun vadede duygusal bir boşluk, acı, yalnızlık gelmektedir. Çünkü insanın fıtratına aykırı olan şeyleri yapmanın bir bedeli vardır.
İnsan fıtratını şöyle düşünelim. Bir ev eşyası robot alıyorsunuz. Diyelim saç kurutma makinesi diyelim buzdolabı, her eşyanın fıtratı ayrıdır. Buzdolabından saçınızı kurutmasını bekleyemezsiniz. Ya da saç kurutma makinesinden meyveleri soğutmasını bekleyemezsiniz. Beklemezsiniz de. Çünkü eşyayı fıtrata uygun kullanmazsanız hem verim alamayacağınızı hem de eşyanın bozulacağını bilirsiniz. Eşyaları kendi fıtratına uygun kullanmamız gerektiği gibi insanın da kendi evrensel insan türüne ait fıtratına uygun yaşaması gerekmektedir. Fıtrata aykırı olan şeyler muhakkak zarar verecektir.

Ana konumuza dönelim. Bir inanca bağlı olmak yerine başka şeylere bağlanmayı misal sırf davranışlara ya da maddi eşyalara bağlanmayı seçen materyalist insanlar da bakarsınız insanların uydurup icat ettiği moda ya da finans akımlarına göre hayatı savrulup durur. Bir zaman sonra şık, zengin, mal biriktirmiş ama duygusal olarak boşalmış yalnızlaşmış insanlar ortaya çıkar.
Bazı insanlar ise sadece kendine odaklanmanın bir meyve vereceği zannıyla merkeze sadece kendini koyar ve yakın çevreden başlayarak toplumu dışlar, bir hiç olarak görür, onlarla iyi anlamda geçinmenin gereksizliğini anlatır. Evet toplum yanlış yapıyorsa mesafe koymak gerekebilir ama içinde yaşadığımız toplumu ve ahlaki değerleri tamamen dışlayamayız. Hristiyan ya da Müslüman çevrede yaşayan biri o çevreden farklı bir şeye inansa dahi o toplumu huzursuz edecek şeyleri de yapmamaya özen göstermelidir. Çünkü kişinin kendisiyle uyumu kadar sosyal toplumsal uyum düzeyi de aynı derecede önemlidir ve ruh sağlığı hakkında ciddi etkiler barındırır.

Sonuç olarak İmam Gazali insanın fıtratına uygun bir öneride bulunmuştur. İnsan kalbini bir inanca bağladığında sağa sola savrulmayacak çünkü onu toprağa bağlayan sağlam kökleri olacaktır. Kalbini kendine, diğer insanlara, maddi eşyalara, hazlara bağlayanlar bu yolları deneseler dahi en sonunda varacakları adres bellidir. İnsan fıtratı tanımadan rastgele yaşarsa onu maddi manevi bedelleri olacaktır. Az ve öz kelimelerle İmam Gazali “Kalbini Allah’a bağlayan, insanların sözleriyle savrulmaz” diyerek kişileri fıtratına uygun yaşama davet etmiştir.

Bu yazı özelinde benim önerilerim ; kişinin kendine ve kendi fıtratına sadakatli olması, kendi iyiliği için başkalarının haklarını çiğnemediğinden emin olması, kişisel uyum ve toplumsal uyum arasında dengeye özen göstermesi şeklindedir.

Yazar ve Psikolojik Danışman Hacer Irmatov

#inanç #iman #psikoloji #varoluşçuluk #hedonizm #materyalizm #kişiseluyum #sosyaluyum #özgürlük #fıtrat #ahlakideğerler #haz #acı #yalnızlık #boşluk #savrulanlar #quotes #imamgazali #writer #psychology #blog #blogger #explore