Hiç Instagram’a, Twitter’a ya da Facebook’a girip şunu düşündün mü:
“Ya herkes aynı şeyi söylüyor… Yorumlar tuhaf… Sanki kimse gerçekten burada değil.”
İşte Ölü İnternet Teorisi tam olarak bu hissin adı.
Bu teori diyor ki:
İnternette gördüğün şeylerin büyük kısmı artık gerçek insanlar tarafından yapılmıyor.
Paylaşımlar, yorumlar, beğeniler… bunların çoğu botlar ve yapay zekâlar olabilir.
“Ama binlerce beğeni var?”
Evet, olay da bu zaten.
Mesela Facebook’ta absürt bir şey arıyorsun — diyelim “karides İsa”.
Karşına aşırı gerçekçi ama belli ki AI yapımı görseller çıkıyor.
Altında da binlerce beğeni, yorum:
“Amin 🙏”
“Ne kadar gerçekçi!”
Şimdi dürüst olalım…
Bunların kaçı gerçekten insan sence?
“Yani botlar botları mı beğeniyor?”
Kısaca: Evet, olabilir.
Ölü İnternet Teorisi şunu söylüyor:
- Yapay zekâ içerik üretiyor
- Başka botlar gelip onu beğeniyor
- Yorum atıyor
- Paylaşıyor
Sonra biz giriyoruz ve diyoruz ki:
“Herkes bunu konuşuyor, demek ki önemli.”
Ama “herkes” dediğimiz şeyin yarısı insan bile olmayabilir.
Masum etkileşim mi, yoksa propaganda mı?
Bazı AI hesaplarının amacı daha fazla etkileşim alıp reklam gelirinden para kazanmak olabilir. Ancak teori, daha sinsi bir durumun – otokratik rejimleri desteklemek, muhaliflere saldırmak ve propaganda yaymak – var olabileceğini de öne sürer.
Bu hesapların takipçi sayısı yükseldikçe, gerçek kullanıcılar bu hesapları daha “meşru” olarak görür ve bu da bot ordularının gerçek etki alanı kazanmasına yol açabilir.
Takipçisi çok olan hesaplara otomatik olarak güveniyoruz.
“O zaman internet gerçekten ölü mü?”
Aslında kimse “internette kimse kalmadı” demiyor.
Ama şunu diyor:
İnternet artık insanlara ait bir yer gibi hissettirmiyor.
Araştırmalar, botların sosyal medyada yanlış bilgi yaymada önemli bir rol oynadığını gösteriyor. Örneğin, geçmişte milyonlarca tweet üzerinden yapılan bir analiz, sosyal medya botlarının güvenilir olmayan kaynaklardan gelen içerikleri yaydığını ortaya koymuştur.
Yine yakın zamanlarda tespit edilen büyük ölçekli pro-Rus dezenformasyon kampanyalarında, on binlerce bot hesabı milyonlarca kişiye sahte içerik ulaştırmıştır.
Bu teori aslında çoğu etkileşiminizin sahte olduğunu iddia etmez. Ancak teorinin özü, internetin artık insanlar tarafından, insanlar için yaratılan bir yer olmaktan çıktığı yönündedir; bu da internetin “ölmüş” olduğu hissini yaratır.
Ne yapmalıyız?
Bu teori bize şunu hatırlatıyor:
- Gördüğümüz her içeriğe hemen inanmamak
- Etkileşimlerin doğal olmayabileceğini bilmek
- Dijital dünyada daha şüpheci ve bilinçli olmak
Çünkü bazen karşımızda bir insan değil, sadece çok iyi taklit eden bir algoritma olabilir.
Yazar: Betül Efe
ZAMERAİS 
Yorum bırakın